Kalkageeddi

Kalkageeddi

 

Tixdani waxa ay curatay 23-02-2017. Ararta ka dib waxa ay tixdu ka faalloonaysaa in waxqabsiga ummadeed uu ku dhismo wada tashi iyo isbuuxin, oo haddii uu talada qaran qof keligiis ahi gaar u faashado laga dhaxlo ciribxumo. Waxa ay arrintaas tixdu tusaale uga dhiganaysaa kelitaliskii Soomaaliya 21 sano haystey in laga dhaxlay isnacayb iyo kalaguur. Waxa ay xubintaas tixdu canaananaysaa dadka weli ku dooda in uu Maxamed Siyaad dalka iyo dadka dan u ahaa, oo iska indhotira xanuunnadii uu geystey.

Xubinta labaad ee tixdu waxa ay ku nuuxnuuxsanaysaa dhibaatooyinkii dowlad la’aanta iyo dagaalladii sokeeye oo baaxadda weynaa iyo sidii loogu khasaaray. Waxa ay qaybtaasi iftiiminaysaa in haddii aysan soomaalidu wax qabsan oo isku tashan aysan dad kale wax u qabanayn, oo ay masuuliyadda noloshoodu dhammaanteed iyaga ku xiran tahay. Sida ay wax u dhistaan oo ay maskax iyo murug wax ugu la soo baxaan in uu aayaha dalkoodu ku jiro ayey caddaynaysaa.

Qaybta ku sii xigta ee tixdu waxa ay ka faalloonaysaa in dowladnimada Soomaaliya ay maanta meel fiican marayso, oo ay shacabku qabaan rajo ka wanaagsan sidii ay hadda ka hor ahaayeen. Waxa ay tixdu halkaas saadaalinaysaa in laga bixi doono nabad la’aanta iyo in dib loo helayo dowlad la isku hallayn karo.

Ugu danbayn maansadu waxa ay ka doodaysaa shacabka iyo maamulka gobolladda woqooyi ama Soomaalilaan. Waxa ay tixdu shacabkaas uga garaabaysaa tacaddiyadii uu Maxamed Siyaad u geysyey, waxa ayna si aan leexleex lahayn oo bareer ah u hogotusaalaynaysaa in midnimadu ay laga ma maarmaan tahay ama ay habboon tahay. In kasta oo uu xilligii dowladdii hore gef laga caloolxumaadaa degaankaas iyo dadkaas gaarey haddana tixdu waxa ay qeexaysaa in ay dadku mar kasta walaalo yihiin oo wixii dhacay la daweyn karo, lana furi karo bog cusub oo taariikh midnimo ah. Akhris wanaagsan oo wacan.

 

Gabaygii la kaynaanin jirey, kiisi noqon waaye

Kaankaansi doodeed markuu, rag isku kiilkiilo

Ciiraale keliyaa wadaan, kaalinkeed garane

Isna wuxu kutubihiisa meel, ugu la koobnaaday

Kalahaadka dhacay buu arkiyo, ceeb kalaankalane

Karaankiisu diid maanso aan, ”Kow” la oranayne

Kor u qaadi waa luuqihii, kamanku saarnaaye

Anse kayliga i dhibay haddaan, koonka maqashiiyo

Murti lagu kamiindugahayaan, idin kulaalsiine

Karti baan u leeyahay tixaha, lagu kifaaxaaye

Kordhigiyo haddaan hoosdhigiyo, kaafka ka hikaadsho

Kabtinkii fardaha weeye iyo, kaare iyo miige

Waad kuunyi doontaan markaan, kaaha weyn shido’e

Karuur baan u shubayaa dadkii, koofur iyo hawde

Kasoofeen sidiis bay u dhamin, kalaxyo waaweyne

Kicintayda caawiyo barri ah, wow kitaabdeyaye

Kasmo ina abwaan weeye iyo, roob kaliil da’aye

Konton sano nin jirey baan ahiyo, kaadir caalin ahe

Hadal kobocsan weeyoo ka weyn, kuray aqoontiise

Kama’ ku ma jiroo xeelad baa, loogu kuurgalaye

Waa sooryo lagu keyfayiyo, kuruski Maandeeqe

Ka rog oo haddana saar haddaan, kiishadda u giijo

Keligiis nin duulaa bulshuu, ka la dillaacshaaye

Kori mayso qarannimo haddaan, wadari kaalmayne

Kulanno iyo dood bay ummadi, kor ugu guurtaaye

Kibiraanni wiil ahi hadduu, koofi belo qaato

Kordhin maayo hadaf aan ahayn, kalago’ reeroode

Kelitalis abaalkiisu waa, meel xun kadalloobe

Kaad-dhalkii la wada maalayuu, ibo kuryeeyaaye

Kalagoys ma beegee laf buu, sii kirkirayaaye

Kalakaan dhireed wuxu noqdaa, kayn rabbaani ahe

Haddii geedku meel kidifsan yahay, koodda dhaladeeda

Dabayl Eebbe kooreeyey baa, kaabadda u jebine

Kiintaal culayskiisa iyo, koonbo yarideeda

Qof kastoo caqliga kaashadaa, wuu kasahayaaye

Kulligeen hadday taladu tahay, waa kataan adage

Korontada dadweynaha ninkii, kiciya waa guule

Iyagaa kafayn kara qof iyo, kaalintuu galo’e

Kabihiisi buu cunay ninkii, ka la kaxeeyaaye

Kuurkuursi ruux qur ahi waa, korasho dhiillaade

Kubbad waxa ciyaaraaba waa, kooxo iyo kooxe

Kaftan ma aha gobannimo in ay, kiil baheed tahaye

Kacaankiiba waagii nin baa, kiish yar noo sidaye

Kabaalluuna nagu raray sidii, koromo awreede

Kansar iyo xanuun buu ahaa, kaarayoo darane

Kafantuu midnimadii u tolay, lagu kexee iile

Goortuu na ka la guray qabiil, loo kalgacaltooye

Kax abaar ah iyo wuxu na tubay, meel kudaafad ahe

La ma koobi karo eeduhuu, kaasi noo dhimaye

Nin kastoo difaaci u kallahay, waa kadaab run ahe

Kadabkeedu been uu go’uu, sii kabkabayaaye

Ragga maanta koolinahayaa, wayska karantiile

Kasoobbax iyo cudur muuqday bay, koor u ruxayaane

Caqli kamas leh bay leeyihiin, iyo karriin baase

Hadday been kelyo’adaygayeen, koodadkaa jabane

War kutirikuteenana run baa, lagu karbaashaaye

Ninkii kaadidibiyeyn ogow, waad kalleetidaye

Waxa la la kadaallinahayaa, malaha koosaare

Waa kuus angagan yaabis iyo, kabaro ceebeede

Kitaab faalallow weeye iyo, tuug kalxamo dheere

Kibirkii dhib baa laga dhaxliyo, kenigi waagiiye

Kalasooca waxa noogu wacan, waa kuwii belo’e

Ragga weli u kaaldeyi dadnimo, kororsan maayaane

Kulliyaddii xumayd duul ka baxay, kariye deelqaafe

Kubadiyo calooshii bugtaa, kuusan weligeede

Ninkii been kabbaqublaynayow, waa karood cudure

Kadabjiirrayohow meel xillaa, idin kabuubyoone

Wax kacaakufkaas idin ku dhigay, waa kubkiin jabaye

Kaaftooma waa baad geyiga, keeno geliseene!

Ka rog oo haddana saar haddaan, kiishadda u giijo

Ummadyahay kulayl soo martiyo, kogid caloolyowe

Korjad iyo culays bay kurteen, kebedi saarrayde

Kadeed iyo darxumo aragte iyo, oon kurmaan badane

Kursi la isku dilo iyo xumaan, wow kaltiriseene

Kufsi foolxun iyo dhiillo waad, wada korjoogteene

Kurtumada colaaddiyo dhib baad, wada kurbooteene

Kushad iyo dadweynuhu mudduu, ciil la kuududaye

Kurkaa la iska wada gooyey oo, waad iskidifteene

Waa kalabar geerida dadkii, aakhiro u kacaye

Dhaawaca karraysaha ka jabay, kuman kun weeyaane

Kuraankuraha duul belay baa, kood kastaba yaale

Kudkudaha dalkeennii ka kacay, waysla keligeene

Kufaar meel ka soo duuley iyo, maaha kiristaane

Xabbadaha la kaynaaniyaa, koyto ma ahayne

Muslin wada Kariinkii Alliyo, qiray kalaankiisa

Ayun baa kas iyo maag bareer, sii kunbaday dhiige

Sidii maal kud helay meydku wuu, koronkorraysnaaye

Kan oo kale ma arag soojireen, boqol ka sii weyne

Kaydkeenna taariikhda iyo, kalaha sooyaalka

Colaadaha karkaray weli ma werin, ruux kabiir ahiye

Kallif gaajo iyo baahi baa, la la kadleeyaaye

Innagoo kannaal webi ah iyo, bado korkood joogna

In aan kaarad carabeed sugnaa, waa karaahiyo’e

Na ma kaafiyaan deeqo iyo, kaalo aadamiye

Karaamada dadnimo waa dadaal, kal iyo laabeede

Kalluumaysigiyo beerihiyo, kaawadaa dan ahe

Kasab iyo waxsoosaar haddaan, kicitin loo yeelan

Kalab ciyahayiyo ka ma duwanin, qaylo kobojaaye

Kordhi mayso gobannimo haddaan, koranno qeyrkeene

Kafadaha wax lagu qaybsadaa, waa kanshiyo hawle

Nin kafaaleqaadaa ma jiro, duul karkoor tubane

Kunbuyuutar baa hawl dadnimo, lagu kormeeraaye

Kudhac iyo aqoon baa ka wacan, kolayga cayreede

Kudayashaan u leenahay naflaha, koray ladiid dheere

Kimisteenna waynuu dhalaa, muruqa keenna ahe

Kaxda daalka iyo horumar waa, kabay mataano ahe

Waa sida kabriid iyo shidaal, kaadsi iyo guule

Korsaar hawl ah baa geeddisocod, lagu kawaanaaye

Kati niman ul gelin baahi way, kulansanaadaane

Kalloorado ma buuxsado nin aan, hawl karkabadoone

Kiriiri iyo dacar bay ka tahay, loogu shubay koobe

Ka rog oo haddana saar haddaan, kiishadda u giijo

Kumeelgaar ka baxe maamulkii, kaadka yuururaye

Kaawiyad la mari oo la gogol, shay kadiifad ahe

Kolmo dahab ah gabar loo suryoo, kaatun loo geliye

Kuul lagu marriin gaaridii, loo kufka ahaaye

Kunbis iyo la shiil sooryadii, kariska fiicnayde

Korreeyihiyo madaxweynihii, fuulyey karingaabe

“Waa ku ma?” la yiri doorashada, kedisadeediiye

Kalsami muuje shacabkay indhuhu, kulucsanaayeene

Ka dib waxay siyaasadu lahaan, kaawin iyo xeele

Kacdoon nabadgelyiyo ciidan baa, keebka wada hayne

Kaakiga waxaa ugu jufnaan, niman kornaylo ahe

Kaneecada waxaa lagu daweyn, jaad kiniini ahe

Kellibalow ka baxe xoolihii, kawkabka ahaaye

Kebbis loo dey meeshuu ku jirey, qawrar kalajeexe

Ka soo raa dalkii aan lahayn, wuu ka sii darine

Karreebkii irmaanaa la soof, kadimadiisiiye

Markuu dooggu kaabiga jabsaday, karinlihii qooqye

Karaar daacadaa dowladnimo, lagu kalkaalaaye

Doogaha kubbayn iyo kubbayn, lagu kifaayeeye

Jiilaal kaldhaaf looga gudub, karad gusoore ahe

Ka rog oo haddana saar haddaan, kiishadda u giijo

Koofur iyo woqooyiga istebey, maaha kalagaare

Kalgacaylna Xamar wow qabtaa, kobaha reer Laane

Kakanaan dagaal bay rag xumi, waa kakabiyeene

Kurihii Hargeysiyo Burcaad, meyd kashkaash noqoye

Kalaguurka waxa keenay waa, kahashadoodiiye

Hayeeshee kalsoonidu mar bay, dib u kabmaysaaye

Kiristaan midkeen ma aha iyo, gaal kilkilo weyne

Kacbadaan u wada jeesannaa, kol iyo goor noole

Korkiyo midabka waysaga eg nahay, kaanka oogada’e

Kalmadaha afkuna waa wax aan, kalabaxsoonayne

Kis yar weeye tiradeennu oo, kow labaan nahaye

Kal gacmeed walaalkaa hadduu, maalin kaa jebiyo

La ma kariyo cunohoo xanaaq, laysma kaanbiyo’e

Waa kiro Iblays ninan cafiga, “Kaalay” oranayne

Kirli shidan sidiisii haddii, karid la oomaaray

Isku kaabnideennii haddii, kalatag loo doortay

Ereyada kankoonka ah xanaaq, kacay hadduu beeray

Kolley iyo kolley soodhaweyn, kawraxdaan wadine

Kafaaraan ku maray in an wanaag, kugu la doodaaye

Kadinkaan fadhiyin jeer mar kale, laysku keen karo’e

Waxaan nahay mataanoo kaloo, meel ku soo koraye

Kaa raysan mahayoo midnimo, waan korsocotayne

Karbuunada waxaan shidahayaa, waayo ka la dheere

Kareen la isu mari eheladay, ka la kaxeeyeene

Waxa soo kankamin wadajiroo, maaha kalaguure

Kalkageeddi meeshaan la rabo, waan ku furayaaye

 

Shaafici Xasan Maxamed

Dhalaandhuux@hotmail.com

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

code